Washington ile Tahran arasında varılan mutabakat, İsrailli yetkililerce ‘şok edici’ ve ‘İsrail’in otobüsün altına atılması’ olarak nitelendirildi.
İsrail yönetimi, Washington ile Tahran arasında varılan mutabakatın Tel Aviv’de “şaşkınlıkla karşılandığını” ve ülkeyi “zor durumda bıraktığını” açıkladı. İsmi açıklanmayan İsrailli yetkililer, bu gelişmeyi “İsrail’in otobüsün altına atılması” şeklinde değerlendirerek, mutabakatı “şok edici” olarak nitelendirdi. Bu durum, İsrail’in ABD-İran müzakerelerinin başarısızlıkla sonuçlanacağı yönündeki beklentilerinin aksine bir gelişme oldu.
Kanal 13 televizyonunun haberine göre, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile ABD Başkan Yardımcısı JD Vance arasında 14 Haziran’da gergin bir telefon görüşmesi gerçekleşti. Görüşmede, Lübnan’daki İsrail askeri varlığı ve İran ile uzlaşı sağlanan anlaşmanın bazı maddeleri ele alındı. İsrailli yetkililer, İsrail ordusunun Lübnan’dan çekilmeyeceğini vurgularken, bundan sonraki her askeri faaliyetin yeniden değerlendirileceğini belirtti.
Üst düzey bir ABD’li yetkili, mutabakatın İsrail’in Lübnan’ın güneyinden çekilmesini içermediğini ve Tel Aviv’in “kendini savunma hakkını” koruyacağını ifade etti. Öte yandan, Kanal 15 televizyonu, İsrail Güvenlik Kabinesi’nde bazı bakanların Başbakan Netanyahu’dan Lübnan’daki operasyonların sürdürülmesini ve daha fazla bölgenin kontrol altına alınmasını talep ettiğini bildirdi.
Kabine toplantısında konuşan Netanyahu, temel hedeflerinin “en yoğun baskılar altında dahi hareket serbestisini korumak” olduğunu söyledi. Netanyahu, “Hem Beyrut’ta hem de Tahran’da dokunulmazlık olacak” ifadesini kullandı. İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir ise ordunun sınır hattına çekilmeyeceğini ve askerlerin riske atılamayacağını belirtti.
Toplantıda bazı kabine üyeleri, ABD Başkanı Donald Trump’ı “petrol ve para karşılığında taviz vermekle” eleştirdi.
Daha önce Netanyahu, ABD ile İran arasındaki anlaşmanın ayrıntılarını bilmediğini ancak Lübnan’da kontrol altında tuttukları bölgelerde kalma yönündeki tutumlarını sürdüreceklerini açıklamıştı. ABD, İran ve Pakistan’ın arabuluculuğunda yürütülen temaslar sonucunda taraflar, İran’a yönelik çatışmaları sona erdirmeyi amaçlayan bir mutabakat zaptı üzerinde uzlaşıya varıldığını duyurdu. ABD Başkanı Trump, ülkesinin İran ile anlaşmayı imzaladığını ve Hürmüz Boğazı’nın cuma gününden itibaren tamamen açık olacağını belirtmişti. Tahran yönetimi ise mutabakat zaptının cuma günü İsviçre’nin Cenevre kentinde imzalanacağını bildirmişti.
